De brandbrief die een groep journalisten, prominenten en maatschappelijke organisaties vandaag naar het ministerie van Economische Zaken stuurde, slaat opnieuw alarm over de voorgenomen overname van Solvinity door Kyndryl en de gevolgen voor DigID. Volgens de brief zou alleen volledige openbaarheid van de risicobeoordeling van EZ kunnen voorkomen dat risico’s voor DigiD worden gebagatelliseerd. Maar achter deze eis schuilt vooral een suggestie: dat de beoordeling bij voorbaat niet te vertrouwen is. Dat is een ernstige en vooral onnodige ondermijning van het vertrouwen in onze digitale overheidsdiensten. En een verkeerd signaal naar burgers die afhankelijk zijn van DigiD en de context en nuances van dit complexe dossier niet kunnen overzien.
DigiD komt helemaal niet 'in Amerikaanse handen'
In de brandbrief lezen we zoals steeds de framing: “DigiD komt in Amerikaanse handen.” Het is een claim die lekker bekt, maar inhoudelijk rammelt. DigiD komt helemaal niet ‘in Amerikaanse handen’. De werkelijkheid is aanzienlijk genuanceerder.
Framing
Ook in deze brief lezen we de framing: 'DigiD komt in Amerikaanse handen'. De werkelijkheid is aanzienlijk genuanceerder. Logius blijft de beheerder van DigiD en houdt toegang tot de door Solvinity verhuurde servers. Zowel Solvinity als de voorgenomen nieuwe eigenaar Kyndryll zijn Nederlandse BV’s, die onder Nederlandse én Europese wetgeving vallen en expliciet NL/EU‑rechtskeuzes hanteren. In een recent artikel van Kim Loohuis in ICTmagazine De juridische spagaat van cloudopslag vertellen juristen wat er wél aan de hand is. Dat er met de overname Amerikaanse aandeelhouders zijn of komen, klopt. Daarmee neemt de kans toe dat de VS rechtstreeks druk kan uitoefenen. Een risico dat allang bekend is, door NCSC is geëvalueerd, en zeker niet uniek is voor bedrijven met Amerikaanse aandeelhouders. Ook OVHCloud, een 100 procent Frans bedrijf, en Europese banken hebben recent met rechtstreekse juridische eisen en druk uit de VS en andere landen te maken gekregen. De in dit kader veelgenoemde case van het ICC en Microsoft bleek overigens niet om een algehele boycot, maar om een specifieke maatregel in de HR-sfeer te gaan.
Het gaat er niet om welke risico’s denkbaar zijn, maar hoe sterk bedrijven staan in het weerstaan van daadwerkelijk druk
Het NCSC is ook helder over het risico en de gevolgen: de kans dat een Nederlands of Europees bedrijf daadwerkelijk en in strijd met Nederlandse wetgeving gehoor zal geven aan zulke bevelen, is nagenoeg nihil. Europese regelgeving zoals GDPR, NIS, DORA en CER legt bovendien stevige juridische en organisatorische waarborgen op.
Het gaat er dus niet om welke risico’s denkbaar zijn, maar hoe sterk bedrijven staan in het weerstaan van daadwerkelijk druk. En die weerbaarheid is gelukkig nog solide. De insinuatie dat ‘Amerikaanse aandeelhouders’ automatisch tot wetsovertreding leiden, is een door angst en projectie ingegeven karikatuur die miskent hoe deze kaders echt werken in de praktijk.
Even kwalijk is daarom de impliciete suggestie dat EZ iets in de doofpot zou willen stoppen. Dat is ongefundeerd en werkt ook polariserend. Het creëert het beeld dat de wetgeving, en de stelsels van risicobeoordeling, toezicht en mitigatie, die juist bedoeld zijn om vertrouwen te versterken, niet deugen zolang ze niet volledig openbaar zijn voor willekeurige partijen. De impliciete boodschap is: 'Als wij niet kunnen meekijken, is het verdacht'. Dat is een gemakzuchtige redenering en een misplaatst wantrouwen richting de professionals die verantwoordelijk zijn voor die beoordelingen.
Impliciet bepleiten de briefschrijvers een politiek dogma: dat alles wat naar Amerikaans kapitaal ruikt onmiddellijk uit de cloudketen van de Nederlandse overheid moet worden geweerd. De afkeer van wat er in de VS gaande is wordt breed gedeeld, maar die aanpak is naast onrealistisch ook economisch schadelijk en vooral inhoudelijk leeg. Het lost niets op, maar creëert wel onzekerheid.
Waar de discussie wél over zou moeten gaan
Er is een legitieme vraag: hoe zorgen we dat bedrijven hier, ongeacht aandeelhouder of herkomst, onze wetten blijven volgen, ook onder buitenlandse druk? En hoe zorgen we dat Nederlandse strategische bedrijven kunnen groeien en groeikapitaal kunnen vinden zonder afhankelijk te worden van buitenlandse overnames?
Die vragen vraag verdienen constructieve voorstellen, geen incident gedreven wantrouwen. De weg vooruit ligt in:
- investeren in sterke Nederlandse en Europese alternatieven
- het daadwerkelijk inzetten van de overheidsinkoopkracht
- bedrijven helpen bij hun weerbaarheid tegen buitenlandse druk
- toezicht, certificering en risicobeoordeling verder versterken
- betere financieringsmogelijkheden creëren om strategische bedrijven in Nederland te houden.
Verantwoordelijkheid nemen
De brandbrief schiet zijn doel voorbij. Ze mist nuance, ondermijnt vertrouwen en slaat alarm op basis van verkeerde aannames. In plaats van te kiezen voor polariserende frames, zouden betrokken partijen moeten bijdragen aan realistische oplossingen die onze digitale infrastructuur versterken. Niet door angst in te masseren, maar door verantwoordelijkheid te nemen.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.