Wie echt duurzame “alternatieven” wil, moet inzetten op open source en open standaarden. Niet als doel op zich, maar als middel om daadwerkelijk in control te zijn over de eigen digitalisering, zonder onwenselijke afhankelijkheden.
Daarbij maakt het uiteindelijk niet uit of die oplossingen uit Abcoude, Australië of Amerika komen. Dat lijkt misschien een paradox, maar dat is het niet. Juist openheid zorgt voor de weerbaarheid die nu vaak ontbreekt: echte keuzevrijheid, transparantie en autonomie die verder reikt dan “tot aan de voordeur”, zoals de geopolitiek ons het afgelopen jaar pijnlijk laat zien.
Open alternatieven versus Europese alternatieven
In de terecht steeds bredere zoektocht naar digitale soevereiniteit en strategische autonomie worden twee zaken, vaak met de beste intenties, door elkaar gehaald. Dat is begrijpelijk volgens Wladimir Mufty, maar het is essentieel om hier nu onderscheid in aan te brengen, zodat goede bedoelingen leiden tot concrete keuzes en daden, en niet tot vertraging door misverstanden.
Open oplossingen maken het mogelijk om niet alleen ontbrekende functionaliteit toe te voegen of te verbeteren; ze bieden ook de mogelijkheid om publieke waarden te verankeren. Waarden die we op het niveau van de samenleving hoog aanslaan en willen beschermen, bevechten en borgen.
Dat hoef je niet per se zelf te doen als organisatie of individu, en het is ook niet gratis, maar het is wél mogelijk. Dat geldt fundamenteel niet voor gesloten oplossingen, waar je afhankelijk bent van de wil van de leverancier en van de jurisdictie of eventuele decreten waaraan die leverancier onderworpen is.
We moeten aan de slag met open alternatieven, én we hebben daarbij een Europa nodig dat actief stuurt en stimuleert
De roep om “Europese alternatieven”, Eurotech of Europese Big Tech is daarmee niet fout of kortzichtig. Die oproep hoort vooral thuis binnen de context van industriepolitiek en gewenst beleid: investeren, opleiden, zorgen voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat en het gericht stimuleren van technologie om tot echte en urgente oplossingen te komen. Dat doen we binnen Europa ook voor wijnboeren en autofabrikanten. Waarom dan niet, in minstens dezelfde mate, voor het domein van digitalisering waar we letterlijk niet meer zonder kunnen? Van onderwijs tot gezondheidszorg, en van ondernemen tot overheid.
Maar het streven naar een continent dat digitaal, en daarmee ook economisch en militair, op eigen benen kan staan, is iets anders dan het mijden van volwassen, hoogwaardige en interoperabele open-sourceoplossingen, of die nu uit Brazilië, Belize of Berlijn komen.
Sterker nog: het stimuleren van open source als middel, en het afdwingen of bevorderen van open standaarden, past uitstekend bij de ambitie om snel, veilig en doelmatig steeds betere software te bouwen. Door breder gebruik en gezamenlijke financiering wordt die software bovendien structureel sterker. Dat leidt tot meer gebruik, meer investeringen en uiteindelijk tot nog sterkere alternatieven: een opwaartse, vrolijk makende vicieuze cirkel.
Dat alles gaat prima samen met fors investeren in een top-notch Europees digitaal fundament: dataopslag, compute, connectiviteit, AI, opleidingen, centrale cloudvoorzieningen en decentrale federatieve oplossingen. Alles wat nodig is voor het continent (of land) dat we willen zijn.
De titel van dit blog is daarmee nog net geen clickbait en ook niet helemaal een zuivere valse tegenstelling. We moeten vooral aan de slag met open alternatieven, én we hebben daarbij een Europa nodig dat actief stuurt en stimuleert, zodat we hier kampioen worden in het bouwen van die open alternatieven. Alternatieven waar wereldwijd behoefte aan is. Juist nu moeten we de hand naar elkaar blijven uitsteken en voorkomen dat dit denken onbedoeld wordt opgevat als nationalisme of protectionisme. Laten we inzetten op een duurzaam, open digitaal ecosysteem waarin Europa vooroploopt... Niet om een medaille te winnen, maar om onze gedeelde waarden te kunnen blijven beschermen, juist wanneer het voor ons spannend wordt.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.