Volgens de Europese energie-efficiëntierichtlijn moeten datacenters sinds 2024 transparant zijn over energie- en waterverbruik. In de praktijk blijven die gegevens dus vaak achterwege of onvolledig. Dat blijkt uit onderzoek van Lighthouse Reports, Trouw en andere Europese media. De journalisten probeerden een jaar lang via openbaarheidsprocedures milieugegevens van datacenters in Europa boven water te krijgen, maar kregen nauwelijks bruikbare informatie.
Datacenters zijn niet transparant over hun stroom- en waterverbruik
De meeste datacenters maken niet openbaar hoeveel stroom en water ze verbruiken, terwijl ze daar wettelijk toe verplicht zijn. Bij veel bedrijven ontbreken bovendien cruciale cijfers over water- en energieverbruik.
Onzichtbaar
De milieubelasting groeit wel. Het CBS becijferde dat datacenters in 2024 5,1 miljard kilowattuur elektriciteit kregen geleverd: 4,6 procent van het landelijke stroomverbruik en bijna een verdubbeling ten opzichte van vijf jaar eerder. Cijfers over 2025 zijn nog niet beschikbaar.
Over watergebruik is nog minder bekend. In Nederland lijkt het aandeel van datacenters beperkt, met naar schatting 0,1 procent van het totale waterverbruik. In andere Europese landen wordt dat een groter probleem, nu droogte en waterschaarste vaker voorkomen.
‘Muur van stilte’
De onderzoekers spreken van een ‘muur van stilte’. Vrijwel altijd is het argument dat het om bedrijfsgevoelige informatie gaat. Volgens de Dutch Datacenter Association zijn de datacenters best bereid om transparant te zijn over hun energie- en waterverbruik, maar de DDA beroept zich ook op de overheidsinstructies waarin bedrijfsvertrouwelijke informatie was uitgezonderd van aanlevering. 'Voor de rapportage in 2026 - die later dit jaar wordt verwacht - zijn de Nederlandse instructies in lijn gebracht met de Europese eisen. Daarmee wordt het inzicht vollediger en transparanter', schrijven ze in een reactie op het onderzoek.
Datacenterstrategie
Staatssecretaris Aerdts is gevraagd bij de voorbereiding van haar datacenterstrategie ook de klimaatimpact mee te nemen. Aerdts verwacht dat deze brief er in november ligt, zei ze vandaag in de Commissie Digitale Zaken.
Duurzaamheidslabels
Europa gaat in ieder geval de touwtjes aan trekken. De Europese Commissie wil grote datacenters verplicht laten rapporteren over hun energie- en waterverbruik en hun bijdrage aan een duurzamer elektriciteitssysteem. De regeling geldt voor datacenters met een geïnstalleerd IT-vermogen van meer dan 500 kW. Zij worden beoordeeld op onder meer energie-efficiëntie, watergebruik, het aandeel hernieuwbare energie en het benutten van restwarmte. Ook kijkt de Commissie naar de mate waarin datacenters hun stroomvraag kunnen aanpassen aan de beschikbare netcapaciteit en duurzame opwek.
Vanaf 2027 moeten de eerste Europese duurzaamheidslabels voor individuele datacenters beschikbaar komen.
Veel verzet in de VS
In verschillende Amerikaanse staten groeit het verzet tegen datacenters. Zowel Republikeinse als Democratische kandidaten tonen zich kritisch op de bouwwoede van de AI-bedrijven, schrijft NRC. Het wordt zelfs een belangrijk item in de tussentijdse verkiezingen in november. Grote techbedrijven als Microsoft, Google en Meta, hebben daarom, samen met financiers en bouwers van AI-datacenters, vandaag The AI Infrastructure Coalition gelanceerd. Ze beloven om alle energiekosten van hun datacenters zelf te dragen, het watergebruik te beperken, zo veel mogelijk lokaal personeel in te huren en belangrijke instellingen als scholen en ziekenhuizen in de gemeenschap te sponsoren. Sommige leden van de coalitie hebben aangekondigd transparanter te zullen zijn over hun datacenters. Of die belofte ook betrekking heeft op datacenters in Europa, is onbekend.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.