Defensie mikt op ecosystemen voor snelle IT-ontwikkeling

De Nederlandse krijgsmacht moet eind 2027 gereed zijn voor wat "Hoofdtaak 1" heet: de bescherming van het eigen grondgebied en dat van de bondgenoten binnen de NAVO. Nu de veiligheidssituatie door de Russische agressie aan de oostgrens van Europa is verslechterd, ligt de focus voortaan op grootschalige territoriale verdediging. Dit betekent onder meer dat de IT waar Defensie zich van wil bedienen het verschil moet maken. Tweede worden is immers geen optie voor de militair. Ook JIVC, het IT-bedrijf van Defensie, moet opschalen en versnellen om zich aan te kunnen passen aan deze nieuwe realiteit. Technologische superioriteit is een overlevingsfactor. De IT-organisatie beheert voor zo’n 122.000 soldaten en medewerkers de softwarepakketten en IT-systemen op de kazerne en in het veld, van netwerken en werkomgevingen tot logistieke applicaties en operationele technologie. In korte tijd is JIVC in omvang verdubbeld tot bijna 7.000 fte met een budget van 2,3 miljard euro.

JIVC werkt aan nieuwe IT-ecosystemen, die de banden met de techsector verder aan moeten halen, vertelt Carl Reitsma, adviseur sourcing in het team dat zich op de samenwerking met de markt richt. ‘We willen de potentie van de markt nog beter gaan benutten. Vanuit het bedrijfsleven komt een continu aanbod van nieuwe technologie.’ JIVC wil meer ‘outcome-georiënteerd’ gaan werken. Een typische outcome is de beschikking over een optimale informatiepositie op het slagveld, om snel de juiste besluiten te kunnen nemen. Bij dit soort innovatieve technologie is hulp van de markt gewenst. Een voorbeeld van een dergelijk IT-ecosysteem bij Defensie is de ontwikkeling samen met KPN en Thales van een soevereine cloud voor staatsgeheime gegevens.

Snelheid

In een ecosysteemmodel verwacht JIVC de snelheid van IT-ontwikkeling op te kunnen voeren. ‘In Oekraïne hebben we geleerd dat een hoog tempo essentieel is. IT-oplossingen moet je binnen enkele dagen tot weken uit kunnen rollen. In een ecosysteem kunnen we zo’n oplossing sneller testen en deployen. We kunnen de resources van bedrijven beter benutten. Als de een te weinig capaciteit heeft, kan de ander invallen.’ Binnen een ecosysteem is minder sprake van de strikte relatie opdrachtgever-opdrachtnemer. Defensie participeert vooral als partner. Het proces van co-creatie versnelt de technologieontwikkeling, aldus Reitsma.

Een van de nieuwe technologiepartners van Defensie is Elastic. Het AI-bedrijf zorgt voor het ontsluiten, doorzoekbaar maken en beveiligen van de gigantische hoeveelheden operationele data bij Defensie. ‘We juichen de ontwikkeling naar ecosystemen nadrukkelijk toe’, zegt Dick Lans, country manager Benelux. Softwareontwikkeling kent het principe van agility. Enorme aantallen software-engineers zijn tegelijkertijd bezig en besluiten in een soort community-vorm waar het heen gaat. Dat is het summum van hoe een ecosysteem werkt. Precies zo bouwt Defensie een IT-oplossing samen met de andere partners in het ecosysteem. Wel is een sterke visie nodig om iedereen dezelfde richting op te sturen’, aldus Lans.

Atos is al langer partner van Defensie. ‘Voor ons is dit een groeimodel geweest waar we elkaar wel in hebben moeten vinden’, vertelt Jeroen Zonneveld, vice-president market head voor Defensie bij Atos Nederland. ‘In het begin verliep de werkwijze nog redelijk traditioneel. Door de tijd heen heeft zich dat ontwikkeld tot wederkerigheid. We delen kennis, capaciteit, risico’s en innovatie met elkaar. Zo zijn we constant in gesprek met Defensie om de taakstelling van Hoofdtaak 1 vorm te geven. We zijn ons zeer bewust dat we tot snelle levering van technologie moeten komen. Daar committeert elke partner in het ecosysteem zich aan. Voor ons is een ecosysteem een effectieve werkvorm. Wel is het zo dat Defensie in zo’n systeem kaderstellend blijft, maar dat geeft wel duidelijkheid over wat er moet gebeuren.’