Nederland pompt publiek geld in deeptech, maar mist private schaalslag
Nederland benut zijn deeptech-potentieel onvoldoende door een structureel gebrek aan privaat kapitaal en commerciële begeleiding. Dat stelt Techleap in het vandaag gepubliceerde rapport Capital in Deeptech: From Diagnosis to Action. Zonder ingrijpen dreigt Nederland volgens de auteurs afhankelijk te blijven van buitenlandse technologie en investeerders.
Hoewel Nederland beschikt over sterke kennisinstellingen, talent en innovatieve bedrijven, stokt de doorgroei van deeptech-startups in een vroeg stadium. Europese bedrijven halen per financieringsronde gemiddeld 3,4 tot 4,2 keer minder kapitaal op dan Amerikaanse concurrenten. Bij grotere rondes boven de 100 miljoen euro loopt dat verschil zelfs op tot een factor 4,6.
De gevolgen zijn zichtbaar in de uiteindelijke opbrengsten: Amerikaanse deeptechbedrijven realiseerden volgens het rapport 16,6 keer meer cumulatieve exitwaarde dan Europese bedrijven. Ook ontbreekt het in Europa aan investeringskracht: waar de VS achttien megafondsen telt, is Europa nauwelijks vertegenwoordigd in dit segment.
Subsidielogica belemmert commerciële schaal
Een belangrijk knelpunt is de dominante rol van publieke financiering in de vroege fase. In Nederland is 71 procent van de eerste investeringen in deeptech afkomstig uit publieke middelen. Hoewel dit innovatie stimuleert, leidt het volgens Techleap ook tot een ‘subsidielogica’ bij startups.
De focus op subsidies beïnvloedt strategie, productontwikkeling en ambitie, waardoor bedrijven minder gericht zijn op commerciële schaalbaarheid. Het probleem is niet de publieke investering zelf, benadrukt het rapport, maar het ontbreken van private co-investeringen en marktgerichte begeleiding vanaf de start.
Vijf ingrepen voor een sterker ecosysteem
Het rapport bouwt voort op het eerdere Wennink-rapport en doet vijf concrete aanbevelingen om het investeringsklimaat te verbeteren:
- Richt meerdere gespecialiseerde deeptechfondsen op van minimaal 1 miljard euro, met betrokkenheid van pensioenfondsen en overheid.
- Hervorm de eerste financieringsfase (circa 500.000 euro) door publieke middelen te koppelen aan verplichte private co-investeringen en inzet van overheidsinkoop.
- Stimuleer succesvolle ondernemers om als business angel te investeren; aanwezigheid van ervaren angels vergroot de kans op latere groeifinanciering aanzienlijk.
- Begeleid startups vanaf de start naar internationaal kapitaal, met name in de seed- en Series A/B-fase.
- Zet publieke investeringen strategischer in op momenten waarop private investeerders afhaken.
Strategisch belang voor Nederland
Volgens Techleap staat er meer op het spel dan alleen economische groei. Een sterke deeptechsector is essentieel voor technologische autonomie en geopolitieke positie. Zonder eigen innovatieve bedrijven blijft Nederland afhankelijk van buitenlandse technologie en besluitvorming.
Het rapport is opgesteld in samenwerking met ondernemers, investeerders en beleidsmakers uit het Nederlandse en Europese ecosysteem, waaronder vertegenwoordigers van ASML, Invest-NL en diverse deeptechbedrijven. Ze pleiten voor betere afstemming tussen overheid, investeerders en ondernemers. Alleen met een gedeelde diagnose en gecoördineerde aanpak kan Nederland zijn positie in deeptech versterken.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.