‘Digitale soevereiniteit is geen toekomstmuziek. In elk geval is de technologie er klaar voor’, zegt CISO Aart Jochem van Centric. Dat gezegd hebbende, zet hij daar meteen tegenover dat digitaal soeverein zijn voor overheden nog heel wat voeten in de aarde heeft. ‘De echte uitdagingen zitten aan de organisatorische en juridische kant. Van belang is dat organisaties niet alleen grip houden op de eigen data en processen, maar dat ze ook de juridische aspecten kennen en bij aanbestedingen de juiste eisen mee kunnen nemen’, stelt de voormalig rijks-CISO die begin dit jaar de overstap naar de Nederlandse IT-leverancier maakte. Daar is hij ook betrokken bij de soevereine clouddiensten die het bedrijf ontwikkelt.
Stap voor stap ervaring op te doen met soeverein werken
Digitale soevereiniteit legt een grote druk op de doorsnee overheidsorganisatie, leert een interactieve door IT-bedrijf Centric geleide workshop. Hoe geef je daar concreet invulling aan?, luidt de hamvraag. De technologie is niet het vraagstuk, wel de praktische angels en voetklemmen.
Jochems collega Corstiaan de Haaij legt uit dat de aanpak van Centric leunt op het in oktober gepubliceerde EU Cloud Sovereignty Framework. Een praktisch raamwerk, stelt hij, dat organisaties tastbare kaders aanreikt om soevereiniteit operationeel te maken. In het verlengde hiervan heeft DICTU recent een toetsingsdocument voor soevereine clouddiensten gelanceerd, dat voor de Nederlandse situatie de spelregels weergeeft. Nuttige handvatten die in een behoefte voorzien, aldus De Haaij. ‘Iedereen heeft de mond vol van digitale soevereiniteit, maar veel organisaties worstelen nog met de vraag wat dat precies inhoudt en hoe je dit handen en voeten geeft.’ Sterker nog, De Haaij constateert dat elke organisatie er een eigen uitleg aan geeft, met eigen ambities.
Beeld: Robert Tjalando
Beren op de weg
Reden voor Jochem en De Haaij om in interactie met de deelnemers aan deze sessie te achterhalen waar hun vragen en behoeften rond digitale soevereiniteit liggen. Na een ietwat trage start plakken de deelnemers, van wie de meesten een i-achtergrond hebben, even later volop discussiërend een vijftal posters vol met gele post-its met hun bevindingen. De meerderheid ziet nog veel beren op de weg: inzicht in de kosten ontbreekt, budgetten zijn toch al beperkt en er is een schreeuwend tekort aan IT-specialisten. Een aantal voorziet dat de continuïteit van kritieke processen onder druk komt te staan, naast de vrees dat alternatieve Europese aanbieders geen spat betrouwbaarder zijn, en zeker niet goedkoper.
De kwaliteit zal zienderogen toenemen als organisaties de alternatieve Europese softwareoplossingen massaal gaan adopteren.
Een plaatsvervangend CIO van een van de ministeries geeft aan dat zijn departement met de komst van het nieuwe kabinet met extra taakstellingen wordt geconfronteerd. Het opleggen van bezuinigingen draagt niet bij aan de opgave om aan digitale soevereiniteit te werken. ‘Bij ons is daar nog niemand mee bezig.’ De Haaij reageert dat organisaties hierin geen vrije keuze hebben, maar dat nieuwe richtlijnen hen gaan verplichten ermee aan de slag te gaan.
Proberen wat mogelijk is
Jochem adviseert de deelnemers stap voor stap ervaring op te doen met soeverein werken. ‘Begin bijvoorbeeld met het lokaal opslaan van documenten en e-mails.’ In de discussie komt ook het doen van pilots terug, om niet meteen in het diepe te hoeven springen. Als voorbeeld van zo’n pilot laat een IT-medewerker van een uitvoeringsorganisatie weten dat zij binnenkort starten met een pilot met drie Fairphones met het Franse open source-besturingssysteem Murena /e/OS, bedoeld om enkele medewerkers met ont-Googlede Android-technologie te laten experimenteren. ‘We willen uitproberen wat er zoal mogelijk is. Ook al is de technologie vaak minder goed dan wat we gewend zijn.’ De Haaij heeft goed nieuws. Hij verwacht dat de kwaliteit zienderogen zal toenemen als organisaties de alternatieve Europese softwareoplossingen massaal gaan adopteren.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.