Dat schrijft het kabinet in een Kamerbrief over digitalisering. In het coalitieakkoord is afgesproken een compacte en deskundige Nederlandse Digitale Dienst met doorzettingsmacht op te richten.
Nederlandse Digitale Dienst gaat toch zelf aan de slag met eigen IT'ers
De nieuwe Nederlandse Digitale Dienst (NDD) gaat niet alleen regie voeren op de digitalisering van de overheid, maar ook zelf aan de slag. De dienst start nog deze zomer en gaat werken met eigen technisch personeel.
De NDS-Raad adviseerde om de digitale dienst niet zelf alle voorzieningen te laten ontwikkelen of beheren. Volgens het advies zou de dienst vooral regie moeten voeren op de toepassing en opschaling van overheidsbrede afspraken, bouwstenen en standaarden.
Aanvulling op advies NDS-Raad
Het kabinet neemt de hoofdlijn van dat advies over, maar kiest aanvullend voor een uitvoerende rol. De Digitale Dienst moet ook zelf aan de slag gaan met het leveren van meerwaarde voor burgers en ondernemers.
De NDD start deze zomer langs drie lijnen. De dienst krijgt een doorbraakfunctie voor prioritaire projecten, gaat het gebruik van standaarden vaststellen en aanjagen en introduceert richtlijnen voor moderne IT-ontwikkeling.
Makers- en doe-mentaliteit
Het uitgangspunt is volgens het kabinet dat de dienst een ‘makers- en doe-mentaliteit’ krijgt. Eigen technisch personeel gaat samen met andere overheidsorganisaties aan de slag.
De start wordt gefinancierd met bestaande tijdelijke middelen en capaciteit van organisatieonderdelen die nu nog onder de begroting van Binnenlandse Zaken vallen. Volgend jaar volgt formele besluitvorming over de uiteindelijke taken, het mandaat en de structurele financiering van de Digitale Dienst.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.
Op zich goede stap naar uniformering van ICT binnen de Rijksdienst maar ik mis in de berichtgeving de relatie met de verantwoordelijkheid toegemeten aan de CIO Rijk.
Fantastische kans om de structurele governance uitdaging die de Digitale Transformatie impliceert nu eindelijk op Systeemniveau aan te pakken. De maatschappelijke realiteit is natuurlijk dat de technologische ontwikkelingen veel sneller gaan dan de huidige bestuurlijke routines voor prioritering, toetsing, besluitvorming en evaluatie. Besluitvorming over technologie, data, AI, privacy, security, uitvoering en dienstverlening is nu nog veel te versnipperd, (uiteindelijk is het allemaal een functie van 'data') waardoor de risico’s die voortvloeien uit de combinatorische effecten veel te laat zichtbaar worden. Dus wordt het kunnen benutten van kansen vertraagd. De NDD zou een Staatsbrede Technologie Governance Board in kunnen richten, met mandaat over prioritering, risicoweging, architectuurkeuzes, gegevensgebruik, AI-toepassingen en uitzonderingen. Koppel daar een compact governancedashboard aan met indicatoren voor doorlooptijd, datakwaliteit, AI-monitoring, legacy-risico’s en burgerimpact. Dat zal aardig wat Verandermanagement vergen, want in de huidige functionele hiërarchie draaien vooralsnog hele andere netwerken en sentimenten en contracten en bloedgroepen. De belangrijkste dilemma’s zijn alleen echt rijksbreed herkenbaar. De Staat moet veel sneller innoveren, maar mag publieke waarden niet ondergeschikt maken aan efficiëntie. Zij moet data en AI benutten, maar discriminatie, ondoorzichtige besluitvorming en privacyschade moeten ook worden voorkomen. Dan is het wel handig als beleidsmakers ook inhoudelijk weten wat ze doen, waar nu nog vooral juristen zitten: je moet de woorden kennen om de onderliggende concepten te kunnen doorzien, je moet de markt kennen en de verschillende netwerken, je moet aantoonbaar 'bij' zijn met de laatste technische mogelijkheden en vooral moet je stoppen met centraliseren, standaardiseren en harmoniseren. De staat moet haar digitale dienstverlening uitbreiden, maar vooral ook toegankelijk blijven voor burgers die hulp, maatwerk of bezwaar nodig hebben. Zij moet cloud, leveranciers en standaardisatie gebruiken zonder digitale autonomie, continuïteit of parlementaire controle te verliezen. Allemaal dilemma’s die vragen om integrale governance die niet remt, maar richting geeft en dat werkt het best met generieke referentie architectuur en moderne inzichten rond data contextualisatie, identiteit contextualisatie, Data Spaces, tokenized economy, Policy Based Anything, Software Based Anything, Legal Engineering ... Daarbij is de scheiding der machten perfect in te regelen, want de facto is dat een perspectief op een data cluster. Zo'n board hoeft ook geen extra bestuurslaag te zijn, als je die ook echt als Versneller organiseert. Dan bundelt zij slechts afwegingen, maakt risico’s expliciet en voorkomt parallelle besluitvorming. Het is niet zo gek dat een mandaat/budget cultuur vrijwel automatisch leidt tot geisoleerde puntoplossingen die elkaar vervolgens gaan bijten. Zij kan dus juist voorkomen dat lokale tijdelijke experimenten ongemerkt structurele praktijk worden die een stukje verderop leiden tot combinatorische effecten en dus tot verplaatsing van problemen. Je alleen richten op materiële dossiers, die je onder vaste beslistermijnen aftikt en publiceer in een compact besluitlogboek.
Juist door gedisciplineerd te werken met bewezen Referentie architectuur als IDS-RAM dwing je jezelf tot een integrale afweging voor risicoclassificatie, data eigenaar/leverancier/consument bepaling, monitoring en juridische toets onder heldere Trust & Governance vóór pilot of opschaling ... waar nu nog de cultuur heerst van upstream beleid maken en downstream implementeren ... wat niet meer werkt nu data allerlei onverwachte combinaties kan maken. Door de presentatielaag los te trekken van de datalaag hoeft niemand daar op zijn dagelijkse beeldscherm iets van te merken, anders dat feedbackloops ineens heel soepel gaan werken. Interessante ontwikkeling!