Een krimpende rijksoverheid is mogelijk, zoals bleek in de periode 2007-2013 toen het ambtenarenapparaat ruim 5.000 fte kleiner werd. Toch klinken de plannen als ketelmuziek omdat de realiteit is dat er afgelopen twaalf jaar bijna 50.000 rijksambtenaren bij kwamen.
Minder ambtenaren en regels is een stuk makkelijker gezegd dan gedaan
Een slanke en slagvaardige overheid met minder bureaucratie en eenvoudige regels: 25.000 ambtenaren minder, 1 op de 6 eruit, met een besparing van 3.5 miljard euro. Dat is de droom van staatssecretaris Eric van der Burg van Binnenlandse Zaken.
Bovendien maakt Van der Burg het zichzelf niet makkelijk door politie en defensie volledig buiten schot te laten. Ook is het zeer de vraag of het “slimmer en efficiënter werken” gebaat is bij kantoortuinen met 1 “flexibele werkplek" per 2 medewerkers. Ik word al bijna overspannen van het idee.
Het snijden in adviesorganen en het schrappen van regels is een grijsgedraaide plaat
Verder is het snijden in adviesorganen en het schrappen van regels een grijsgedraaide plaat. Het is in tijden van stroperigheid, stagnatie en stilstand een zeer begrijpelijke wens maar nooit gerealiseerd. Want steeds als er iets gebeurt, komen er wetten en beleidsregels bij. En als het even uitkomt is een commissie snel gevormd.
Drie suggesties
Minder ambtenaren en regels is dus een stuk makkelijker gezegd dan gedaan. Daarom deze drie suggesties:
- Doorbreek de politieke cultuur van scoringsdrang, controlezucht en overdaad. Afgelopen jaren kwam ik erachter hoeveel ambtelijke capaciteit er gaat naar het uitvoeren van (vele duizenden) moties en het beantwoorden van (opnieuw duizenden) Kamervragen. Talloze ambtenaren zijn de hele dag bezig met politiek gedoe. Dit is een invloedrijke factor waar je zelden iemand over hoort.
- Wees reëel over AI en IT. Alleen als het gebruik van digitale technologie effectief en integer gebeurt, heeft het een positief effect op de arbeidsproductiviteit. Dat gaat al decennia verkeerd. E-mail, smartphones en sociale media hebben ons werk in het digitale tijdperk niet echt beter gemaakt.
- .Breng het fundament op orde. De informatie-architectuur van de overheid is ondermaats. Met als gevolg veel tijdverlies en taaie hoofdpijndossiers. In plaats van AI moeten we het hebben over IA: Informatie Autonomie. Als de Rijksoverheid overstapt op computer-uitleesbare bestandsformaten en grip krijgt op haar gegevens zijn, daadwerkelijk miljarden te besparen.
Als de Rijksoverheid overstapt op computer-uitleesbare bestandsformaten en grip krijgt op haar gegevens, zijn miljarden te besparen
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.
De dagelijkse praktijk is dat een team, bedoeld voor volwassen specialisten, een manager krijgt toegewezen met budgettaire ruimte voor een FTE of 40. Die manager ziet het als belangrijkste taak om die 40 vol te houden. Tegen beter weten in worden teams en medewerkers belast met inhoudsloze functies. Met als gevolg dat de manager nog minder toevoegt aan het geheel. Nog daargelaten wat er aan budget op gaat aan inhuur voor adviezen waar niemand op zit te wachten.
Bij elk probleem komt er een regel (bij) waar iedereen zich aan moet houden, maar waar niemand zich wat aan gelegen laat liggen. Specialisten werken er omheen en managers vullen rapportages achteraf met wenselijkheden. Regelmatig worden kritische gedragingen benoemd, en daar blijft het bij, vanuit diep verankerde non-interventie.