Data Sharing Festival 2026 in teken van actie en samenwerking

Peter Verkoulen, Directeur Centre of Excellence for Data Sharing & Cloud: 'Alleen samen kunnen we de regie terugkrijgen over onze eigen digitale omgeving. Niet (alleen) door te praten maar vooral door te doen: we kunnen nu al stappen zetten. Daarom zijn we ook het Dataspaces VersnellingsProgramma (Data SVP!) gestart: hierin helpen we nieuwe datadeel initiatieven opstarten en bestaande dataspaces versnellen.'

Krachtige boodschappen vanuit de overheid

Ook vanuit overheidsperspectief was er veel aandacht voor soevereiniteit, adoptie en opschaling van datadeel-initiatieven, van onder meer Barbara Kathmann (Tweede Kamer) en Rogier de Boer (Ministerie van Economische Zaken en Klimaat). Mike Dell (IBDS) zorgde voor verbinding met het Federatief Data Stelsel (FDS).

Wat Barbara Kathmann betreft is het al veel langer problematisch dat we zo afhankelijk zijn van een paar niet-Europese spelers, alleen al voor ons toekomstig verdienvermogen en onze kennisopbouw. We moeten veel meer zelf doen en zelf kunnen. Zo vindt ze dat de overheid als grootste inkoper van ICT veel meer bij Nederlandse en Europese spelers moet gaan inkopen. 'Soevereiniteit betekent voor mij dat we in ieder geval in de driver’s seat zitten. Dus niet dat we per se morgen volledig onafhankelijk zijn, dat kan helemaal niet. Maar we moeten wel goed weten wat we met welke partijen doen en waarom.' Deze oproep vond veel weerklank tijdens het festival: we moeten samen aan de slag om de regie weer terug te krijgen en dat is een traject van de lange adem. Maar het begint met de eerste stap en die moet NU gezet worden.

In zijn bijdrage gaf Rogier de Boer aan dat de “stack” AI, data en cloud een onlosmakelijke samenhang heeft. Data uit verschillende bronnen op een veilige en gecontroleerde manier kunnen combineren biedt een belangrijke kans om Nederlandse en Europese innovatie en veerkracht te versterken en zo te bouwen aan onze digitale autonomie. Een grote uitdaging waar we de komende jaren voor staan, is het ontwikkelen van data-uitwisselingsinitiatieven tot volwassen, zelfvoorzienende en operationele projecten die bijdragen aan innovatie, economie en ons sociaal welzijn. EZK zal het CoE-DSC dan ook inzetten om het ecosysteem te helpen dit voor elkaar te krijgen. De aankomende Nederlandse AI-fabriek zal de behoefte aan hoogwaardige data en daarmee datadeling in Nederland en daarbuiten alleen maar verder vergroten, aldus De Boer. Ook hier is “samen” het toverwoord.

De Europese dimensie kwam naar voren in de bijdragen van onder andere  Bjoern Juretzki (Europese Commissie/DG CONNECT), die sprak over de Data Unie Strategie, en zijn collega Ana Juan Ferrer met een presentatie over Simpl, de open source middleware van de EC die adoptie en interoperabiliteit van dataspaces en onderliggende (federatieve) cloud oplossingen moet versnellen. Franka Boender en Erik Wijnen van EZK legden de verbinding tussen de Europese Data Unie Strategie en de Nederlandse AI Fabriek (NLAIF) : zonder data uit verschillende bronnen veilig bij elkaar te brengen geen NLAIF!

Het Data Sharing Festival werd georganiseerd door het Centre of Excellence for Data Sharing & Cloud. Meer dan 300 professionals uit binnen‑ en buitenland kwamen samen rondom data delen, cloud, Digitale Product Paspoorten (DPP) en Privacy Enhancing Technologies (PET).

Aftermovie en presentaties

Voor wie het Data Sharing Festival heeft gemist: de aftermovie en de presentaties van de keynotes zijn te bekijken via data-sharing-festival.net, zodat iedereen de belangrijkste inzichten alsnog tot zich kan nemen.