Overslaan en naar de inhoud gaan
(advertentie)

Nederland steunt Europese ‘open source first’-koers

Open Source
Shutterstock

Nederland steunt de Europese plannen om open source een grotere rol te geven in de digitale overheid. Het kabinet is positief over het gebruik van open source bij aanbestedingen, Europese ondersteuning voor overheden en de versterking van een netwerk van Open Source Programme Offices. Tegelijkertijd vindt Nederland dat de Europese aanpak voor kunstmatige intelligentie nog belangrijke onderdelen mist.

De plannen maken deel uit van het Europese Techsoevereiniteitspakket. Daarmee wil de Europese Commissie de afhankelijkheid van niet-Europese aanbieders van onder meer cloud, AI, halfgeleiders en digitale infrastructuur verminderen. Volgens het kabinet sluit de Europese open source-strategie goed aan op de Nederlandse lijn ‘open, tenzij’ voor software die door of voor de overheid wordt ontwikkeld. Open standaarden, interoperabiliteit en open source moeten de afhankelijkheid van gesloten technologie verkleinen.

Nederland waarschuwt daarbij dat afhankelijkheid van niet-Europese leveranciers niet simpelweg mag worden vervangen door afhankelijkheid van gesloten Europese aanbieders. Open source moet ook Europese vendor lock-in voorkomen.

Open source in aanbestedingen

De Europese Commissie wil dat overheden vaker voor open source kiezen en daarbij als ankerklant optreden. Het gebruik van open source in aanbestedingsprocedures moet verder worden aangemoedigd. Het kabinet steunt die koers en is positief over Europese ondersteuning voor overheden die open source in hun inkoop- en aanbestedingsbeleid willen opnemen.

Ook wil de Commissie het Europese netwerk van Open Source Programme Offices versterken. Nederland onderzoekt zelf de oprichting van een Rijksbreed of overheidsbreed OSPO. Nederland is daarnaast medeoprichter en voorzitter van de EDIC Digitale gemeenschapsgoederen. Dit samenwerkingsverband wordt in het Europese pakket genoemd als instrument voor verdere samenwerking en voor de uitvoering van de open source-strategie.

AI-aanpak niet compleet

Hoewel het kabinet de Europese koers op hoofdlijnen steunt, vindt het dat de plannen niet de volledige AI-waardeketen bestrijken. De Europese voorstellen bevatten maatregelen voor halfgeleiders, datacenters en clouddiensten, maar volgens Nederland ontbreken concrete instrumenten voor AI-modellen, softwaretoepassingen, algoritmen, talent en kwalitatieve data.

Het kabinet wil daarom aanvullende Europese actie. Die moet ervoor zorgen dat naast chips, cloud en infrastructuur ook de andere onderdelen van de AI-technologiestack worden meegenomen.

Geen afzwakking van waarborgen

Nederland steunt ook de Europese inzet op eenvoudigere regelgeving, meer investeringen en het stimuleren van de vraag naar Europese technologie. Overheden kunnen daarbij volgens het kabinet een belangrijke rol spelen. Vereenvoudiging mag echter niet ten koste gaan van regels voor mededinging, consumentenbescherming, cybersecurity, veiligheid en fundamentele rechten. Daarnaast benadrukt Nederland dat technologische soevereiniteit niet mag leiden tot protectionisme of economische ontkoppeling. De Europese aanpak moet volgens het kabinet gebaseerd blijven op openheid, internationale samenwerking en eerlijke concurrentie.

Plaats een reactie

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Vincent Hoek | 14 juli 2026, 11:37

Super stom om de ene religie te vervangen door de ander. Niets mis met Microsoft of Google of whatever ... zolang je je Data Governance maar op orde hebt. Je moet niets op een gremium plaatsen dat je ook niet in een volle lift zou durven zeggen. Open Source kent zijn eigen demonen, want het gaat om veel meer dan een technische keuze. 'Open Source' is vooral een strategische benadering die keiharde invloed heeft op governance, cultuur en samenwerking binnen en tussen organisaties. Om te beginnen vereist Open source een cultuur van samenwerking, transparantie en continue verbetering. Dat KAN leiden tot betere innovatie en betrokkenheid van medewerkers, maar het vergt ook een discipline rond testen die je wat minder aantreft dan bij proprietary partijen die voor het groene laken staan als er iets fout gaat. Dat zijn open source kwetsbaarheden die open deuren zijn voor AI gestuurde cyber attacks die die foutjes in een paar seconden gevonden hebben. Open source komt dus met zijn eigen governance uitdagingen, zoals licentiebeheer en het onderhouden van community-betrokkenheid. Hoe ga je dat doen zonder strategische planning? Er zijn zoveel vormen van Open Source communities. Omarm dan ook het ecosysteem denken en als we dat toch doen, maak er dan meteen een data ecosysteem van, want dan pas leidt Open Source tot gedeelde innovaties en kostenbesparingen. Uiteindelijk zou het er om moeten gaan om flexibele, efficiënte en duurzame systemen en databeheerpraktijken te ontwikkelen. Dat vereist gedisciplineerde aandacht voor modulariteit en evolueerbaarheid. De Normalized Systems Theory (NST) is een wetenschappelijk bewezen methode die zich richt op het ontwerpen van systemen die gemakkelijk kunnen worden aangepast zonder exponentiële toename van complexiteit. Vraagt wel bewust de nadruk leggen op weldoordachte modulariteit en herbruikbaarheid van componenten om snelle en risicoloze systeemwijzigingen mogelijk te maken. Tweede aandachtspunt is Data Management en Interoperabiliteit. Omarm daartoe de GOFAIR-principes om gestructureerd te zorgen dat data gemakkelijk vindbaar, toegankelijk, interoperabel en herbruikbaar is en blijft, want dat bevordert de efficiënte data-uitwisseling en samenwerking tussen verschillende systemen en organisaties die je uiteindelijk wilt bereiken. Met proprietary danwel met Open Source middelen. Hier gaat het steeds fout. Losse organisaties besteden puntoplossingen aan. Maak van Open Source geen sekte. Juist door systemen modulair te ontwerpen, kunnen individuele componenten gemakkelijker samenwerken, wat de interoperabiliteit tussen systemen vergroot en door je data interoperabel te maken, kunnen verschillende systemen en toepassingen deze data zonder beperkingen delen en gebruiken. De modulariteit van NST ondersteunt dit door interfaces en protocollen te vereenvoudigen en als je dat ook nog eens over de as van www.ngsi-ld.org en context brokers binnen International Data Spaces doet kun je weinig fout doen én je ouwe proprietary meuk een nieuw leven geven.

Alfons Salden | 14 juli 2026, 16:00

Je haalt altijd met open-source (geen enkele garantie trouwens) hoe goed en betrouwbaar ook heel wsch paarden van troje naar binnen in het huidige AI tijdperk. Enige oplossing is reengineer zelf alle AI-driven aplicaties en services met je eigen communicatie protocol, etc. - het is makkelijker dan je denkt tegenwoordig.

Melden als ongepast

Door u gemelde berichten worden door ons verwijderd indien ze niet voldoen aan onze gebruiksvoorwaarden.

Schrijvers van gemelde berichten zien niet wie de melding heeft gedaan.

(advertentie)

Bevestig jouw e-mailadres

We hebben de bevestigingsmail naar %email% gestuurd.

Geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer je spam folder. Niet in de spam, klik dan hier om een account aan te maken.

Er is iets mis gegaan

Helaas konden we op dit moment geen account voor je aanmaken. Probeer het later nog eens.

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heb je al een account? Log in

Maak een gratis account aan en geniet van alle voordelen:

Heb je al een account? Log in