De AI-verordening, die in 2024 in werking trad, moet ervoor zorgen dat kunstmatige intelligentie veilig en betrouwbaar wordt ingezet, met bescherming van grondrechten en ruimte voor innovatie. De regels zijn gebaseerd op risico’s: hoe groter het risico van een AI-toepassing, hoe strenger de eisen. Zo zijn bepaalde toepassingen volledig verboden, gelden er specifieke verplichtingen voor hoog-risico systemen en moeten gebruikers in sommige gevallen worden geïnformeerd dat zij met AI te maken hebben.
Kabinet schetst toezicht op Europese AI-regels in Nederland
Het kabinet heeft uiteengezet hoe Nederland het toezicht op de Europese AI-verordening wil organiseren. In een brief aan de Tweede Kamer beschrijft de staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat, mede namens meerdere bewindspersonen, de voorgenomen inrichting van het toezichtstelsel. De plannen zijn onderdeel van een uitvoeringswet die momenteel via een internetconsultatie wordt voorgelegd.
Rol Autoriteit Persoonsgegevens
Omdat toezicht op AI meerdere sectoren raakt, kiest het kabinet voor een stelsel waarin meerdere toezichthouders betrokken zijn. In totaal worden tien markttoezichtautoriteiten aangewezen. Daarbij wordt zoveel mogelijk aangesloten bij bestaande organisaties en hun expertise. Voor sectoren zonder duidelijke toezichthouder krijgt de Autoriteit Persoonsgegevens een centrale rol. Deze instantie zal onder meer toezicht houden op verboden AI-toepassingen, transparantieverplichtingen en een groot deel van de hoog-risico systemen.
Uit de brief wordt duidelijk dat het toezicht op de AI-verordening concreet wordt verdeeld over tien autoriteiten, elk verantwoordelijk voor een specifiek domein. Voor toepassingen binnen de rechtspraak wordt het toezicht intern belegd, onder meer bij de procureur-generaal bij de Hoge Raad en de voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
De Autoriteit Persoonsgegevens krijgt daarnaast een centrale rol voor domeinoverstijgende AI-toepassingen, waaronder verboden praktijken en transparantieverplichtingen. Samen met de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur verzorgt zij de coördinatie tussen toezichthouders. Ook wordt een systeem ingericht waarbij onafhankelijke instanties bepaalde hoog-risico AI-systemen moeten certificeren, onder toezicht van nationale autoriteiten.
Aanvullende middelen nodig
De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur werkt samen met de Autoriteit Persoonsgegevens aan coördinatie en kennisdeling tussen toezichthouders. Op Europees niveau ligt het toezicht op algemene AI-modellen bij de Europese Commissie. Volgens het kabinet vraagt de nieuwe toezichtstaak om aanvullende middelen of herprioritering binnen bestaande budgetten. De betrokken toezichthouders brengen de financiële gevolgen en uitvoerbaarheid momenteel in kaart.
De uitvoeringswet zal naar verwachting later in werking treden dan de AI-verordening voorschrijft. Dat betekent echter niet dat de Europese regels niet gelden: die zijn rechtstreeks van toepassing in alle lidstaten. Na de consultatie en verschillende toetsen wordt het wetsvoorstel voorgelegd aan de Raad van State en daarna aan het parlement.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.