In juni 2025 maakte UWV bekend Le Chat, de chatbot van het Franse bedrijf Mistral, beschikbaar te stellen voor medewerkers als tijdelijke generatieve AI-oplossing. Een jaar later meldde UWV hier mee te stoppen en een pilot te starten met Microsoft Copilot. Dit leidde tot de nodige ophef, zeker gezien het huidige debat rond digitale soevereiniteit en autonomie. Nederland wil immers gefaseerd af van het niet-Europese techinfuus. Het gebruik van Copilot binnen een overheidsorganisatie als het UWV roept vragen op, vonden D66-Kamerleden El Boujdaini en Neijenhuis. Zij vroegen minister van Sociale Zaken Vijlbrief dan ook om opheldering.
Van Mistral naar Microsoft: Copilot blijft voorlopig pilot bij UWV
Het gaat om een tijdelijke en beperkte pilot, benadrukt minister Vijlbrief in antwoord op vragen van D66. ‘Die past binnen de rijksbrede kaders voor verantwoord gebruik van generatieve AI met de kanttekening dat er geen open of Europees AI-model voorhanden is.’
Beperkte pilot
De minister probeert de gemoederen wat te sussen. Het gaat om een tijdelijke en beperkte pilot, benadrukt hij in antwoord op vragen van D66. ‘Die past binnen de rijksbrede kaders voor verantwoord gebruik van generatieve AI met de kanttekening dat er geen open of Europees AI-model voorhanden is.’ De resultaten van de tijdelijke pilot worden eind dit jaar geëvalueerd, aldus de minister. Er is nog geen besluit tot structurele inzet van Copilot Chat. ‘De tijdelijke pilot leidt niet automatisch tot voortzetting of uitbreiding.’
‘De pilot past binnen de rijksbrede kaders voor verantwoord gebruik van generatieve AI’
Zorgen rond digitale autonomie
De minister erkent in zijn brief aan de Kamer de zorgen die er leven: ‘Publieke organisaties moeten bij de inzet van generatieve AI rekening houden met Europese datasoevereiniteit en strategische autonomie.’ Hij verwijst daarbij naar de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS), de vorig jaar gepubliceerde Visie Digitale autonomie en soevereiniteit van de overheid en de passages over digitale autonomie in het coalitieakkoord.
Het gebruik van Copilot is volgens hem beperkt tot ‘niet-gevoelige, niet-dossiergebonden toepassingen’. Het UWV moet dit waarborgen door middel van vooraf zorgvuldig geformuleerde gebruiksregels en toezicht gedurende de tijdelijke pilot.
Risico’s
Wel ziet Vijlbrief een aantal risico’s. Een daarvan gaat over mogelijke onbedoelde invoer en verwerking van persoonsgegevens door gebruikers. ‘Het UWV beperkt dit risico door in de tijdelijke pilot geen dossier- of persoonsgebonden gebruik toe te staan en door gebruiksregels en toezicht toe te passen.’
Ook bestaat het risico op ‘vendor lock-in’ als tijdelijk pilotgebruik uitgroeit tot structurele afhankelijkheid en is er een kans op geopolitieke afhankelijkheid van niet-Europese aanbieders. Vijlbrief: ‘UWV betrekt dit expliciet bij de evaluatie en onderzoekt parallel soevereine alternatieven.’
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.