Over de betekenis van digitale soevereiniteit is inmiddels genoeg gesproken, vindt Laurent Rojey. De uitdaging is nu om die ambitie om te zetten in bruikbare technologie. ‘De vraag is nu veel meer: hoe doen we dat? Hoe kunnen we vanuit deze gemeenschappelijke visie zo snel mogelijk een nieuwe realiteit creëren voor alle organisaties in Europa die alternatieve technologieën nodig hebben?’
Hoe werkt EDIC voor open source en digitale gemeenschapsgoederen?
Europa heeft veel open source software, maar daarmee is die nog niet eenvoudig in te voeren of voor de lange termijn verzekerd van onderhoud. Het samenwerkingsverband DC-EDIC wil die kloof dichten. Directeur Laurent Rojey ziet daarbij een belangrijke rol voor overheden: niet alleen als gebruikers, maar ook als partners die duidelijk maken wat in de praktijk nodig is.
Laurent Rojey is adjunct-directeur-generaal voor digitale zaken bij het Franse Nationaal Agentschap voor Territoriale Cohesie (ANCT) en directeur van het Digital Commons European Digital Infrastructure Consortium, kortweg DC-EDIC.
In een interview met Jens Kimmel op het platform Open Source Werken legt hij uit hoe het consortium Europese alternatieven wil versterken.
© EDIC
Een EDIC is een juridische samenwerkingsvorm waarmee EU-lidstaten gezamenlijk digitale infrastructuurprojecten kunnen uitvoeren. DC-EDIC richt zich op digitale gemeenschapsgoederen: gedeelde digitale voorzieningen, waaronder opensourcesoftware. Het consortium moet onder meer toegang tot financiering vergemakkelijken en de ontwikkeling en opschaling van projecten ondersteunen.
De groei van het daadwerkelijke gebruik is bepalend voor het succes van digitale gemeenschapsgoederen
Niet opnieuw beginnen
DC-EDIC wil geen nieuw softwarelandschap vanaf nul opbouwen. Het uitgangspunt is juist om bestaande projecten en gemeenschappen te versterken. Europa beschikt al over sterke bedrijven, ontwikkelaarsgemeenschappen en overheidsorganisaties, maar die werken nog te versnipperd. Het consortium moet daarvoor een gezamenlijke ondersteuningsstructuur bieden. DC-EDIC is in feite een soort infrastructuurlaag voor opensourcesoftware en digitale gemeenschapsgoederen. Die moet helpen om duurzame modellen voor ontwikkeling, gebruik en onderhoud tot stand te brengen.
Van goede software naar dagelijks gebruik
De tweede opgave is om open sourceoplossingen op grotere schaal inzetbaar te maken. Goede software is daarvoor een voorwaarde, maar geen garantie. Organisaties moeten die ook zonder onnodige drempels kunnen invoeren en gebruiken.
Rojey noemt de digitale werkomgevingen openDesk in Duitsland, LaSuite in Frankrijk en MijnBureau in Nederland als voorbeelden waarop Europa kan voortbouwen. Volgens hem is juist de groei van het daadwerkelijke gebruik bepalend voor het succes van digitale gemeenschapsgoederen.
Die werkomgevingen zijn ook onderdeel van de eerste projecten van DC-EDIC. Het consortium werkt eraan om de nationale oplossingen beter op elkaar te laten aansluiten en over landsgrenzen heen inzetbaar te maken. Daarmee moet Europese samenwerking meer opleveren dan afzonderlijke nationale alternatieven.
Onderhoud vraagt structurele financiering
De derde pijler is het onderhoud van cruciale opensourcecomponenten. Daar zit volgens Rojey een kwetsbaarheid: veel software wordt breed gebruikt, terwijl de ontwikkelaars die het onderhoud verzorgen onder druk staan. Een duurzaam verdien- of financieringsmodel ontbreekt geregeld.
Samen met de Duitse Sovereign Tech Agency werkt DC-EDIC daarom aan een proef met een European Sovereign Tech Fund. Dat moet middelen van deelnemende landen bundelen om te investeren in de opensourcecomponenten waarvan andere digitale voorzieningen afhankelijk zijn. Het gaat om een experiment op relatief kleine schaal. Eerst moet blijken hoe het model werkt en waar verbetering nodig is. Daarna kan het mogelijk worden uitgebreid.
Organisaties stappen niet alleen over omdat software vandaag werkt; ze moeten erop kunnen rekenen dat die ook later beschikbaar blijft en wordt onderhouden
Lokale overheden als ankerpunt
Voor gemeenten en andere decentrale overheden ziet Rojey een rol die verder gaat dan het afnemen van software. Zij onderhouden direct contact met medewerkers en inwoners die digitale overheidssystemen gebruiken. Daardoor kunnen zij zichtbaar maken welke oplossingen nodig zijn en waar invoering vastloopt.
Die belemmeringen verschillen per organisatie en regio. Denk aan eisen voor cyberveiligheid, maar ook aan de digitale vaardigheden van gebruikers. Lokale overheden kunnen volgens hem als ankerpunt dienen om die praktijkkennis bij de ontwikkeling en invoering van oplossingen te betrekken.
Uiteindelijk draait het om vertrouwen op de lange termijn. Organisaties stappen niet alleen over omdat software vandaag werkt; ze moeten erop kunnen rekenen dat die ook later beschikbaar blijft en wordt onderhouden. Dat vraagt samenwerking tussen overheden, bedrijven en ontwikkelaarsgemeenschappen.
‘Dat is de enige manier waarop we geloofwaardige alternatieve oplossingen kunnen ontwikkelen en opschalen’, zegt Rojey. ‘Oplossingen waarvan de gebruikers weten dat waar ze vandaag op inzetten, over een paar jaar nog steeds beschikbaar en betrouwbaar zal zijn.’
Nederland voortrekkersrol
De belangrijkste politieke motivatie achter de oprichting van DC-EDIC is de grote afhankelijkheid van Europa van technologie van buiten de Europese Unie. Nederland speelt daarbij vanaf het begin van EDIC een voortrekkersrol. CIO Rijk, Art de Blaauw is voorzitter van DC-EDIC.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.