De Algemene Rekenkamer maakt zich zorgen over de veiligheid van Nederland. Het instituut signaleert onder meer ernstige problemen bij de ministeries van Defensie en Justitie en Veiligheid. Het risico bestaat dat Nederland niet weerbaar is tegen oorlog, cyberaanvallen, natuurrampen of andere catastrofes, zien de onderzoekers van de Rekenkamer. Op deze "woensdag gehaktdag" presenteerde de Rekenkamer haar jaarlijkse verantwoordingsonderzoek in de Tweede Kamer. Eén beleidsterrein stond centraal: veiligheid.
Rekenkamer: rijksoverheid heeft geen zicht op hersteltijd digitale werkplekken
De rijksoverheid weet niet hoe lang het duurt voordat ambtenaren weer aan het werk kunnen na een grote ICT-storing. Dat stelt de Algemene Rekenkamer in een kritisch oordeel over het Shared Service Center-ICT (SSC-ICT), dat digitale werkplekken levert aan negen ministeries.
Continuïteit digitale werkplekken
SSC-ICT beheerde in 2025 circa 58.000 digitale werkplekken en heeft volgens de Rekenkamer “voldoende maatregelen” genomen om verstoring en misbruik te voorkomen. Maar juist op een cruciaal punt blijft onzekerheid bestaan: de hersteltijd na een langdurige uitval, bijvoorbeeld als gevolg van een cyberaanval. En dat is geen theoretisch risico. De dreiging van digitale aanvallen, ook door statelijke actoren, neemt al jaren toe.
Daarmee raakt de kritiek aan een fundamenteel probleem in de digitale bedrijfsvoering van het Rijk: preventie is op orde, maar de veerkracht bij ontwrichting is onvoldoende inzichtelijk. Zonder duidelijke hersteldoelen en getest crisismanagement blijft onduidelijk hoe lang ministeries operationeel uit de lucht kunnen zijn. Advies aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is het verbetertraject voor bedrijfscontinuïteitsmanagement en crisismanagement bij SSC-ICT af te ronden.
De minister van BZK onderschrijft de bevindingen en erkent dat verbetering nodig is. In reactie wijst zij op een in 2025 gestart programma voor bedrijfscontinuïteitsmanagement en crisismanagement, dat moet zorgen voor meer voorspelbaarheid bij verstoringen. Onderdeel daarvan is het opstellen en oefenen van crisisplannen. Daarmee lijkt het ministerie alsnog te werken aan een aspect van digitale weerbaarheid dat in veel organisaties al langer als basisvoorwaarde geldt.
Digitale soevereiniteit
De Rekenkamer plaatst daarnaast een strategische kanttekening bij de afhankelijkheid van technologie. Op de langere termijn moet volgens het instituut meer aandacht uitgaan naar digitale soevereiniteit. Alternatieven zoals het Europese samenwerkingsinitiatief rond Nextcloud kunnen bijdragen aan minder afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers.
De minister erkent het belang van die ontwikkeling, maar houdt vooralsnog vast aan de huidige koers: SSC-ICT blijft gebruikmaken van opslag in het eigen overheidsdatacenter, terwijl alternatieven nader worden onderzocht.
De combinatie van toenemende dreiging, onduidelijke hersteltijden en afhankelijkheid van technologie onderstreept volgens de Rekenkamer dat digitale weerbaarheid meer is dan alleen preventie. Zonder aantoonbaar herstelvermogen blijft de continuïteit van de rijksoverheid kwetsbaar.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.