ACM publiceert handreiking digitale autonomie

In juli publiceerde de Autoriteit Consument & Markt (ACM) samen met de AFM, AP, DNB en RDI de position paper ‘De route naar digitale autonomie’. Met de handreiking gaat de ACM nog een praktisch stapje verder, door organisaties handvatten te bieden die ze binnen de wet- en regelgeving kunnen benutten om meer digitale afhankelijkheid te bereiken.

Samenwerking tussen concurrenten mogelijk

In de handreiking staat welke mogelijkheden overheden hebben met betrekking tot de concurrentieregels, de Data Act, de Digital Markets Act en de Wet Markt en Overheid. Ook interessant is om te lezen welke mogelijkheden (ict-)bedrijven hebben. Samenwerking tussen concurrenten is onder bepaalde voorwaarden mogelijk als het tot doel heeft om de digitale autonomie te vergroten. Zo kunnen ze samen open standaarden ontwikkelen of gezamenlijk clouddiensten inkopen. Zelfs als een afspraak de concurrentie beperkt, kan het nog mogen, zolang de voordelen van meer digitale autonomie maar opwegen tegen de nadelen van de concurrentiebeperking.

Autonomie meenemen in aanbesteding

Voor overheden is het aanpassen van het inkoopbeleid een logische manier om meer ruimte te bieden aan Nederlandse of Europese bedrijven of om vendor lock-in in de toekomst te voorkomen. De ACM roept overheden, maar ook bedrijven en organisaties, op om digitale autonomie expliciet mee te nemen in (Europese) aanbestedingen als eis of wens bij de inkoop van IT-diensten. Je kunt in een aanbesteding bijvoorbeeld eisen stellen aan het gebruik van open standaarden of op het gebied van open source-oplossingen. Als launching customer kunnen overheden er bovendien voor zorgen dat een innovatief klein bedrijf vaste grond onder de voeten krijgt.

De ACM verwijst naar een recente handreiking van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) waarin onder andere eisen worden gesteld op het gebied van juridische soevereiniteit, bijvoorbeeld de eis dat alle data en dienstverlening valt onder Europese wetgeving of een gelijkwaardig beschermingsniveau. Ook interessant is het voorstel van de Europese Commissie voor nieuwe aanbestedingsregels, waarbij publieke inkopers onder bepaalde voorwaarden expliciet kunnen kiezen voor Europese dienstverleners (buy European).

Wet Markt en Overheid

Overheden kunnen zelf digitale diensten aanbieden of samenwerken met marktpartijen. Wanneer dit economische activiteiten zijn, gelden de gedragsregels uit de Wet Markt en Overheid, waarop de ACM toezichthouder is. Overheidsinstellingen die initiatieven op het gebied van digitale autonomie willen ontplooien en daarbij vragen hebben over deze wet, kunnen contact opnemen met de ACM.