Kabinet: niet-Europese AI weren bij overheid gaat te ver

Dat schrijft het kabinetin een reactie op de initiatiefnota ‘Hoe de politiek richting moet geven aan AI’ van Volt-Kamerlid Laurens Dassen. Volgens het kabinet kan de overheid haar inkoopbeleid gebruiken om de ontwikkeling van Europese AI-alternatieven te stimuleren, maar moet gelijke toegang binnen de aanbestedingsregels het uitgangspunt blijven.

Het uitsluiten van niet-Europese aanbieders kan volgens het kabinet bovendien risico’s opleveren voor de cyberveiligheid. Overheden zouden daardoor geen toegang kunnen hebben tot modellen die het beste in staat zijn om kwetsbaarheden te identificeren.

Voorkeur voor Europese alternatieven

In het huidige beleid voor generatieve AI wordt al een voorkeur uitgesproken voor Europese alternatieven. Binnen de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) wil het kabinet het gebruik van open en Europese taalmodellen verder stimuleren. De voorkeur voor Europese en open modellen moet onder meer centraal komen te staan in een visie op het gebruik van generatieve AI door de overheid. Ook wordt op Europees niveau gewerkt aan een mogelijk Europees voorkeursprincipe voor strategische sectoren en technologieën.

Het kabinet onderzoekt daarnaast de komst van een AI-veiligheidsinstituut. Dat instituut zou mogelijk ook kunnen voorzien in de behoefte aan onafhankelijk advies over de impact van AI op overheid en maatschappij. De verkenning moet eind dit jaar naar de Tweede Kamer.

Andere voorstellen uit de initiatiefnota worden afgewezen. Zo ziet het kabinet niets in een speciale belasting voor bedrijven die werknemers vervangen door AI, een verplichte verzekering voor AI-bedrijven of een internationaal AI-non-proliferatieverdrag naar voorbeeld van afspraken rond kernwapens. Later dit jaar komt het kabinet met een bredere visie op AI. Daarin wordt onder meer ingegaan op de gevolgen van AI voor het concurrentievermogen en de nationale veiligheid.