Het is een schaal die geen handmatig reviewproces aankan. En het is precies het dilemma waar Nederlandse waterbeheerders op aanlopen, of zullen aanlopen, met het oog op de KRW-deadline van 2027. Meer sensoren, meer parameters, hogere meetfrequenties, en de vertrouwde manier van data beoordelen die steeds verder uit de pas loopt met het volume dat eruit rolt.
Wanneer er meer wordt gemeten dan beoordeeld kan worden
Veertigduizend sensoren. Dat is het aantal multi-parameter sondes dat de Britse watersector de komende jaren naar schatting moet uitrollen om te voldoen aan de Environment Act 2021. Elke 15 minuten tot elk uur registreren ze pH, zuurstof, troebelheid, ammonium, temperatuur en geleidbaarheid, stroomopwaarts en stroomafwaarts van elke rioolwateroverstort. Miljoenen datapunten per jaar, en dat is nog maar het begin.
Wie al die data analyseert, is een onderbelicht stuk van het verhaal. Want het lastige aan continue monitoring is niet eens het volume, het is de duiding. Hoe onderscheid je een vervuilingsincident van natuurlijke variatie? Elke watergang heeft zijn eigen hydrologische ritme: seizoenspatronen, weersafhankelijke fluctuaties, lokale eigenheden die afwijkingen gemakkelijk maskeren. Een pH-daling die in de ene beek alarm verdient, hoort in de andere bij het normale patroon.
Open-source model
Aan de overkant van de Noordzee is daarvoor een interessant antwoord geformuleerd. Onder de noemer River Deep Mountain AI (RDMAI), gefinancierd door het Britse Ofwat Innovation Fund, ontwikkelde een consortium van zes partijen, waaronder waterbedrijven, een onderzoeksinstituut, een natuurorganisatie en Cognizant Ocean als technologiepartner, een open-source anomaliedetectiemodel, specifiek gebouwd voor hoogfrequente waterkwaliteitsdata. De code is publiek beschikbaar via GitHub.
Het model doet, in feite, wat een ervaren hydroloog ook zou doen: eerst de seizoens- en trendpatronen wegfilteren, dan kijken wat er overblijft. Het model filtert eerst patronen weg, spoort vervolgens uitschieters op en groepeert die naar type. Zo ontstaat een voorselectie die mensen daarna kunnen duiden. Een interessante schaalvegroting van het vakmanschap, zeker geen vervanger.
Sectorbreed consortium
Wat de Britse aanpak voor Nederland vooral interessant maakt, is niet de techniek op zich. Het is de werkvorm. RDMAI is geen leverancierproduct dat over de schutting wordt gegooid, maar het resultaat van een sectorbreed consortium onder publieke financiering, met open uitkomsten. Een werkvorm die past bij de Nederlandse traditie van waterschappen die in unies, programma's en stichtingen optrekken.
* Toelichting afbeelding:
Stapsgewijze aanpak om afwijkingen in waterkwaliteitsmetingen op te sporen. Het model filtert eerst normale schommelingen eruit, zoals seizoenswisselingen en langetermijntrends, zodat alleen de onverwachte afwijkingen overblijven. Die afwijkingen worden vervolgens gegroepeerd op basis van overeenkomsten. Zo kunnen terugkerende patronen zichtbaar worden gemaakt die mogelijk wijzen op verstoringen in de waterkwaliteit, zoals vervuilingsincidenten of andere ongewenste gebeurtenissen.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.